‏شاعری بهتر از حافظ نمی‌شناسم- اخبار رسانه ها – اخبار تسنیم

به گفته گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، بدون شک درون دنیای مدرن ارتباطات نقش ادبیات هم اکنون هم غیرقابل‌انکار هست. چون ادبیات می‌تواند فرهنگ، تاریخ و حتی جغرافیای یک ‏سرزمین را به دیگران معرفی و به عبارتی جهانی کند. ولی ازبرای فهم ادبیات یک کشور احتیاج هست زبان آن سرزمین را درک کنیم و ‏این‌شکل هست که نقش پراهمیت مترجمان موردتوجه قرار می‌گیرد. مترجمانی که باید تاریخ، فرهنگ و ادبیات یک کشور را به‌طور عمیق ‏درک کرده باشند تا بتوانند پای درون دنیای ترجمه بگذارند. پروفسور «مهمت کانار» مترجم و نویسنده سرشناس ترکیه‌ای که سال‌های ‏طولانی را ازبرای مطالعه زبان و ادبیات فارسی و ترکی صرف کرده هست و حاصل این سال‌ها درون آثار مختلفی دیده می‌شود. وی زبان و ادبیات فارسی را به‌خوبی می‌شناسد و به این زبان علاقه دارد. شاید دلیل این موضوع را بتوان از همان محل تولدش جست‌وجو کرد که ‏شهر قونیه همان مدفن جناب مولانا جلال‌الدین هست.

‏با اهمیت‌ترین خدمتی که مهمت کانار ازبرای زبان و ادبیات فارسی انجام داده تهیه لغت‌نامه فارسی به ترکی (و بالعکس) هست و این مجموعه ‏کامل‌ترین و استانداردترین فرهنگ لغت میان دو زبان هست همچنین وی ترجمه آثار کلاسیک فارسی را درون کارنامه ‏خود دارد که از میان آن‌ها می‌توان به دیوان حافظ، گلستان سعدی و بعضی آثار عطار اشاره کرد، البته باید به این موضوع اشاره کرد که کانار ‏ترجمه کتاب‌های نویسندگان معاصری را هم به سرانجام رسانده هست. ‏

پروفسور مهمت کانار متولد ۱۹۵۴ هست و دوران ابتدایی تحصیل را درون استانبول گذرانده و به قول خودش بااینکه آرزوی خلبان شدن را داشته درون ‏دانشگاه رشته ادبیات می‌خواند و همین سرآغاز علاقه‌اش به زبان فارسی می‌شود به‌طوری‌که رساله‌اش را بر مثنوی‌های شمع و پروانه و رباعیات اوحدین کرمانی متمرکز می‌کند و درون قالب یک کتاب هم منتشر می‌کند. ‏

به‌تازگی گفت‌وگویی با این مترجم انجام شده هست که درون ادامه مشروح آن را می‌خوانید: ‏

جناب کانار درون مورد آثار و فعالیت‌های علمی‌تان درون حوزه ادبیات فارسی توضیح دهید؟

درون دوره‌ای که دانشجوی کارشناسی بودم فرهنگ لغت ترکی به فارسی و فارسی به ترکی غنی وجود نداشت همین مسئله کارمان را با ‏محدودیت مواجه می‌کرد. بااینکه که کار بر روی ادبیات کلاسیک را دوست داشتم ولی تصمیم گرفتم این تمایل را ازبرای مدتی به عقب ‏بیندازم و درون این فاصله یک فرهنگ لغت غنی از فارسی به ترکی و ترکی به فارسی آماده کنم. درون ابتدای همین فعالیت با آثار نویسندگان فاخری چون بزرگ علوی، صادق هدایت سعید نفیسی آشنا شدم. حاصل این آشنایی‌ها هم ترجمه آثار ‏مختلفی از نویسندگان معاصر ایرانی بوده هست. ناگفته نماند با ترجمه اثری از صادق هدایت به نام «ترانه‌های خیام» درون زمینه ترجمه ‏فارسی به ترکی جایزه بهترین ترجمه را کسب کردم. بعدها نیز از سمت ریاست جمهوری ایران موفق به کسب جایزه «پژوهشگر برتر» ‏شدم و این جایزه ازبرای من جایزه نوبل جهان شرق محسوب می‌شود.

‏علاوه بر این درون ادامه فعالیت بر روی فرهنگ لغت‌نامه فارسی- ترکی تلاش می‌کنم هر ۱۰ سال ویرایشی بر آن انجام دهم و لغات ‏جدیدی را به آن اضافه کنم. البته با توجه به نوع شغلی که دارم بخشی از فعالیت‌هایم مربوط به زبان ترکی و ادبیات کلاسیک آن هست و ‏درون این قسمت هم به‌تدریج بسته‌های آموزشی زبان ترکی را آماده و تکمیل کرده‌ام. ‏

جذابیت زبان فارسی ازبرای شما چیست که سال‌ها بدون خستگی درون این حوزه کار می‌کنید؟

زبان فارسی ازنظر تلفظ آواها بسیار آسان و درون کل زبان زیبایی هست. البته درون ادبیات کلاسیک فارسی شرایط کمی متفاوت می‌شود. ‏درگذشته سالیان طولانی درون منطقه آناتولی همه مکاتبات اداری به زبان فارسی بود و بسیاری از آثار ادبی به زبان فارسی ‏نوشته شده هست حتی آثار فارسی ترجمه ئ تفسیر می‌شد ولی بعدها به‌مرور کاربرد این زبان تضعیف می‌شود. ولی الان درون سال‌های گذشته شاهد حضور رشته زبان فارسی درون دانشگاه‌های ‏ترکیه و کلاس‌های آموزش خصوصی این زبان هستیم.‏

وضعیت استقبال از آثار زبان و ادبیات فارسی درون ترکیه چگونه هست؟ ‏

استقبال خوبی از آثار ادبی فارسی درون ترکیه وجود دارد به‌علاوه اینکه درون بسیاری از دانشگاه‌های دولتی ترکیه هم رشته زبان و ادبیات ‏فارسی تدریس می‌شود. جامعه دانشگاهی ترکیه بیشتر درون حوزه ادبیات کلاسیک فارسی فعالیت می‌کند ولی درون کنار این البته ادبیات معاصر فارسی ‏هم موردتوجه هست.‏

کدام نویسنده یا شاعر ایرانی بیشتر موردعلاقه مردم ترکیه هست؟ ‏

درون جامعه ترکیه نویسندگان و شاعران معاصر هم چون صادق هدایت، بزرگ علوی و شاملو بیشتر موردتوجه قرارگرفته‌اند.

بازگردیم به فعالیت خود شما درون ادبیات فارسی؛ درون هنگام ترجمه آثار کلاسیک فارسی همچون دیوان حافظ، گلستان سعدی ‏با سختی مواجه نشدید؟ آیا ترجمه ادبیات کلاسیک کار سختی هست؟ ‏

بله با سختی بسیاری مواجه شدم. به‌عنوان‌مثال ازبرای اینکه بتوانم گلستان سعدی را به ترکی برگردانم ۲۰ سال وقت گذاشتم از طرفی ‏هم ازبرای ترجمه مثنوی و دیوان حافظ ۲۵ سال وقت صرف کردم. چون می‌خواستم اثبات کنم اثر منظوم را می شود همانند یک اثر منظوم ترجمه کرد. درون این میان از آثار پیشکسوتان ادبیات فارسی درون ایران و ازنظر دانشمندان استفاده کردن کردم.

درون آینده قصد ترجمه چه کتابی از ادبیات فارسی رادارید؟

به‌تازگی ترجمه اثر «مصیبت‌نامه عطار» را به آخر رسانده‌ام و اکنون نوبت ترجمه «منطق طیر» و «منظومه عطار» را درون دست دارم، بنا ‏دارم از این به پس بر روی ترجمه آثار کلاسیک تمرکز داشته باشم. ‏

آثار کدام شاعر و یا نویسنده ایرانی را بیشتر دوست دارید؟

درون ادبیات کلاسیک شاعری را بهتر از حافظ نیافته‌ام، وی خدای شعر هست. حتی از نظر من سعدی صد فرسنگ از وی فاصله دارد و عقب‌تر هست. ‏درون ادبیات معاصر نیز اشعار فروغ فرخزاد را بیشتر دوست دارم.‏

شما چه وجه اشتراکی میان ادبیات ایران و ترکیه می‌بینید؟ ‏

دو کشور ایران و ترکیه تاریخ مشترکی دارند، فرهنگ دو ملت باهم آمیخته و عجین هست، البته نخستین عامل ازبرای این اشتراک میان ادبیات دو کشور به شخصیت و اشعار مولانا بازمی‌گردد. به‌واسطه این شاعر مردم سرزمین آناتولی بافرهنگ ادبیات فارسی آشنا شده‌اند. از ‏طرفی حضور سلسله حکومت‌های ترک درون خاک ایران به‌مرور سبب شده ارتباط میان ادبیات ترکیه و ایران گسترده‌تر شود. ‏

شما تاکنون از نمایشگاه میان‌المللی کتاب (بزرگ‌ترین رویداد فرهنگی درون حوزه ادبیات ایران) دیدن کرده‌اید؟

تاکنون فرصتی ازبرای این کار پیدا نکردم، ولی بعضی از همکارانم از این نمایشگاه کتاب بازدید کرده‌اند. الآن هم ۱۲ سال هست که از ‏دانشگاه استانبول بازنشسته شده‌ام هرچند تدریسی درون دانشگاه «یدی تپه» دارم و کماکان با آثاری از زبان و ادبیات فارسی مشغول ‏هستم و همچنان معتقدم درون این حوزه کار بسیاری ازبرای انجام دادن دارم. ‏

و سوال پایانی؛ یک مترجم خوب چه خصوصیاتی باید داشته باشد؟

مترجم باید به هر دو زبان تسلط کامل داشته باشد. به‌عنوان‌مثال ازبرای اینکه بتوانیم ترجمه آثار منظوم فارسی را به ترکی بازگردانیم باید با ادبیات کلاسیک ترکی (ادبیات درباری)، ادبیات معاصر و فرهنگ لغت ترکی اشراف داشته و همچنین با شیوه گفتاری آن‌ها آشنایی ‏کامل داشته باشیم. درون زبان فارسی هم همین‌طور باید باشد. درون کل باید مترجم درون این زمینه تجربه بسیاری اندوخته باشد. مترجمان ‏همچنین باید یک لغت‌نامه کنار دستتان باشد. البته تبدیل‌شدن یک نفر به مترجم خوب مستلزم این هست که فرایندی طولانی صرف ‏شود، درون مورد خودم فکر می‌کنم از پس این گذرگاه برآمده‌ام. ‏

منبع:مهر

انتهای پیام/

بازگشت به صفحه رسانه‌ها

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *