نتایج تعجب برانگیز یک تحقیق درمورد اعتیاد والدین به دیجیتال- اخبار رسانه ها – اخبار تسنیم

به گفته گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، درون تابستان سال ۲۰۱۳، سه زن به کلانشهر بوستون رفتند و به‌مدت وقت دو ماه، درون روز‌های کاری هفته ازبرای شام‌خوردن به رستوران‌های فست‌فودی می‌رفتند. غذا سفارش می‌دادند و تا جای ممکن بدون جلب توجه روی صندلی‌هایشان می‌نشستند تا هیچ سوءظنی برنینگیزند. پس شروع می‌کردند به جمع‌آوری مخفیانۀ اطلاعات. آن‌ها دنبال آن دسته از مشتری‌ها بودند که جمعشان شامل یک بزرگسال و دست‌کم یک کودک کوچک‌تر از ۱۰ سال باشد. این سه زن، پژوهشگرانِ دانشگاهی از رشته‌های تخصصی اطفال، رشد کودک و مردم‌شناسی بودند و احتیاج داشتند آن‌قدر به سوژه‌های خود نزدیک شوند تا بتوانند تغییر حالات چهره و لحن صدا را متوجه شوند. یادداشت‌های فراوانی برداشتند. مأموریت آن‌ها مشاهدۀ نحوۀ تعامل کودکان و مراقبان آن‌ها با فناوری‌های همراه و نیز تحقیق نوع تعامل آن‌ها میان خودشان بود، آنهم با ظریف‌ترین جزئیات. نتیجۀ پژوهشْ پیشگامانه بود؛ نخستین پژوهشی بود که چگونگی استفادۀ والدین از فناوری‌های شخصی را درون پیرامون کودکان تحقیق می‌کرد و کشف اصلی آن نگران‌کننده بود: مراقبان هرچه بیشتر مجذوب گوشی‌های هوشمند خود بودند، رفتارشان با کودکان همراهشان خشن‌تر بود.

اغراق نیست درصورتیکه بگوییم این پژوهش کمک کرد تا شاخۀ تحقیقی جدیدی مسیر‌اندازی شود، شاخه‌ای که قدمت ریشه‌های آن به دهه‌ها قبل، به این معنی میانۀ قرن می‌رسد، زمانی که دغدغه‌ها دربارۀ میخکوب‌شدن کودکان جلوی نور آبی صفحه‌های تلویزیونی بالا گرفته بود. پژوهش‌هایی که دربارۀ تلویزیون و تأثیرات روان‌شناختی آن بر کودکان نوشته شده‌اند می‌توانند کتابخانه‌ای را پر کنند. به‌همین‌نحو، پریشانی‌های گذشته دربارۀ نوجوانانی که به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی «معتاد»‌اند -و پیش‌ازآن، به گیم‌های ویدئویی- منجر به انبوهی از تحلیل‌ها شده هست دربارۀ اینکه این فناوری‌ها چه تأثیراتی بر کودکان دارند. ولی پژوهش رستوران‌های بوستون سوال دیگری را آشکار ساخت، چرخشی درون هراس‌هایی درون گذشته از رسانه‌های قدیمی داشتیم: کودکان چگونه از عادت‌های والدینشان درون استفاده کردن از فناوری‌های شخصی متأثر می‌شوند؟

دو سال پس، درون همایشی دعوتنامه‌ای، گروهی از پژوهشگران و دانشگاهیان از رشته‌های گوناگون درون کالیفرنیای جنوبی گرد هم آمدند تا به سوال‌های مربوط به فرزندپروری درون عصر دیجیتال بپردازند. درون میان دعوت‌شدگان دکتر جنی رادِسکی نیز بود، متخصص اطفال و پژوهشگری که هدایت مطالعۀ رستوران‌های زنجیره‌ای را بر عهده داشت. درون کنار وی روان‌شناسان، جامعه‌شناسان و محققان مطالعات رسانه نیز حضور داشتند. یکی از اهداف این نشست مرور متون نوشته شده دراین‌باره تاکنون، و صدور فراخوانی عمومی ازبرای پژوهش‌های بیشتر بود. دربارۀ موضوع استفاده کردن از رسانه‌های دیجیتال و فرزندپروری نادانسته‌های بسیار باقی هست، ولی به‌اندازۀکافی پژوهش انجام گرفته تا اسباب نگرانی‌های جدی باشد.
 

چنین نگرانی‌هایی با داده‌های جدیدی شروع شدند که می‌گویند درواقع نسل‌های قدیمی‌تر درقیاس با همتایان جوان‌ترشان، مصرف‌کنندگان حریص‌تر شبکه‌های اجتماعی‌اند و احتمال اینکه والدین درون چنین شبکه‌هایی فعال باشند، بیشتر از غیروالدین هست. این چه جای نگرانی دارد؟ مدارکی وجود دارند که نشان می‌دهند این تجربه‌های دیجتال می‌توانند تأثیرات منفی داشته باشند. استفادۀ مداوم از شبکه‌های اجتماعی همچنین یکی از عاملان ریسک -البته درون میان بسیاری عوامل دیگر- ازبرای افسردگی هست. سارا کوین، روان‌شناس دانشگاه بریگهَم یانگ، دریافت که تازه‌مادران اغلب درون شبکه‌های اجتماعی خود را با سایر مادران مقایسه می‌کنند، و این رفتار به‌نوبۀخود با «سطوح بالاتر افسردگی مادرانه» مرتبط هست. نظرسنجی‌های سالیانۀ مرکز آیندۀ دیجیتال درون یو. اس. سی آننبرگ نشان می‌دهند که از سال ۲۰۱۲، آدم‌ها به‌نحو فزاینده‌ای احساس می‌کنند به خاطر گوشی‌های هوشمند، درون خانواده‌های خود مورد بی‌توجهی واقع می‌شوند.

یکی از دعوت‌شدگان به همایش، برندان مک‌دنیل، پژوهشگری از ایالت ایلینوی بود که به‌تازگی عبارتی تخصصی ازبرای توصیف حواس‌پرتی‌ها و گسست‌های روزمره درون زندگی خانوادگی توسط گوشی‌های هوشمند و رسانه‌های دیجیتال برساخته هست: «مزاحمت فناوری». مک‌دنیل و دیگران درون تلاش بودند تا نقشۀ تأثیرات «مزاحمت فناوری» بر رابطۀ والد با کودک را ترسیم کنند. الان به خوبی ثابت شده هست که مزاحمت‌های ناشی از فناوری واقعاً مخل‌اند. بسته به اینکه تصمیم بگیرید به کدام پژوهش نگاه بیاندازید، بزرگسالان به‌طور متوسط گوشی‌های هوشمند خود را هر روز میان ۸۰ تا ۲۰۰ دفعه نگاه می‌کنند. یافته‌های یک تحقیق درون سال ۲۰۱۵ از مراقبان و کودکان درون زمین‌های گیم می‌گوید کار کودکان ازبرای جلب توجه بزرگسالانی که با گوشی‌های هوشمند خود مشغول بودند دشوار‌تر بود تا آن‌هایی که حواسشان به چیز‌های دیگری ازقبیل صحبت با سایر بزرگسالان بود. باز هم پژوهش دیگری شواهدی ارائه کرد مبنی بر اینکه والدینِ کودکانِ خردسال زمانی‌که به یک صفحۀ نمایشگر نگاه می‌کنند کمتر با کودکان حرف می‌زنند؛ و بنابر پژوهشی دیگر از جنی رادسکی، «رسانه‌هایِ همراهِ والدین با تعاملات کمتر مادر با کودک مرتبط‌اند.»

مطمئناً والد حواس‌پرت پدیدۀ جدیدی نیست. پس چه عدم‌شباهتی وجود دارد میان پدری که درون سال ۲۰۱۸ پیام کوتاهی را با فشاردادنِ انگشتانش روی صفحه می‌نویسد، با پدری که درون دهۀ ۱۹۵۰، روی صندلی‌اش نشسته و از پشت روزنامه‌ای باز کرده و به فرزندانش بی‌اعتنایی می‌کند؟ ازبرای مثال مک‌دانیل معتقد هست که این تفاوت قطعی هست. می‌گوید «این وسیله‌ها توجه ما را به‌نحوی کاملاً تازه تسخیر می‌کنند.» درواقع، آزمایش‌های عصب‌شناختی نشان می‌دهند که استفاده کردن از گوشی هوشمند پیام‌رسان‌های عصبی‌ای را درون مغز ما فعال می‌کنند که به‌نوبۀخود عادت چک‌کردن گوشی هوشمندمان را تقویت می‌کنند. وی می‌گوید «چیزی درون نحوۀ طراحی این وسیله‌ها و جنس رابطه‌ای که ما با آن‌ها برقرار کرده‌ایم وجود دارد. بله، والدین همیشه حواس‌پرت بوده‌اند، ولی این شکل از حواس‌پرتیِ درگیرکننده که این وسیله‌ها تولید می‌کنند چیزی هست که جهان هرگز پیش‌ازاین ندیده هست.».

ولی حتی درصورتیکه مزاحمت فناوری واقعی هست، و حتی درصورتیکه مطمئن باشیم که این مزاحمت متفاوت از اشکال قبلی حواس‌پرتیِ ناشی از رسانه هست، آیا هیچ تأثیرِ سنجش‌پذیر و قابل‌تشخیصی بر کودکان و رشد آن‌ها دارد؟

مک‌دنیل و دیگران می‌گویند که پژوهش‌های ابتدایی انجام شده‌اند و تأثیرات سنجش‌پذیرند؛ و دست‌کم به‌نظر می‌رسد که بعضی از این تأثیرات مخرب‌اند. وی به‌تازگی با رادسکی ازبرای تحلیل آماری سوال‌نامه‌هایی که توسط ۱۷۰ پدر و مادر درون سراسر کشور به‌صورت آنلاین پر شده‌اند، همکاری کرد. یافته‌های این پژوهش که ماه نوامبر گذشته درون ژورنال چایلد دولوپمنت منتشر شده هست، حاکی از این هست که مادرانی که خبر از تناوب بیشتر گسست‌های فناورانه درون حین تعامل با کودکان داده‌اند، به‌همین‌ترتیب احتمال بیشتری داشته که سطوح بالاتری از رفتار‌های مسئله‌گون درون همان کودکان را گفته کنند؛ هم شامل رفتار‌های بیرونی مثل قهر، و هم رفتار‌های درونی‌تر مثلِ گریه‌کردن و کج‌خلقی.

درون پژوهشی تازه‌تر درون سال ۲۰۱۷، سارا کوین از دانشگاه بریگهم یانگ از ۱۲۰۰ فرد بالغ و نوجوان از سراسر کشور دربارۀ عادت‌های والدینشان درون استفاده کردن از فناوری نظرسنجی کرد. هرچند کوین اخطار می‌کند که این پژوهش هم اکنون منتشر نشده و کماکان درون مرحلۀ داوری دقیق هست، می‌گوید که «یافته‌های تازۀ» آن نشان می‌دهند که مزاحمت فناوری رابطه دارد با اینکه کودکان محبت کمتری از سوی والدین را گفته کنند و اینکه ۱۱ درصد از نوجوانان «ازبرای جلب توجه پدر و مادرشان، زمانی‌که با گوشی یا تبلتش مشغول بوده، تقلای کم یا زیادی کرده‌اند.» میانِ آن گروه ۱۱ درصدی، نوجوانان گرایش بیشتری به قلدری درون فضای مجازی، احساس اضطراب و افسردگی داشتند.

البته والدین از دردسر‌های بالقوه‌ای که عادت‌های مرتبط با فناوری‌شان می‌آفریند، کاملاً بی‌خبر نیستند. درصورتیکه پرس‌وجو کنید، قصه‌های بسیاری دربارۀ احساس گناهِ والدین خواهید شنید: مادری درون وصف اسکرول‌کردن مداومش درون فید‌های شبکه‌های اجتماعی می‌گوید «این وقت را می‌توانم صرف برقراری رابطه‌ای معنادار با دخترم کنم. این فرصتی ازبرای ساختن رابطه‌ای با فرزند خودم هست که تلف می‌شود».

کاترین استاینر-ادر، روان‌شناس بالینی کودکان درون بوستون و نویسندۀ کتاب انفصال بزرگ: محافظت از دوران کودکی و رابطه ها خانوادگی درون عصر دیجیتال، می‌نویسد «یکی از چیز‌هایی که درون کودکان بسیار نادر هست، شنیدن جوابی مشابه از کودکان از همۀ سنین به پرسشی بدون جواب قطعی هست.» وی ازطریق پژوهش‌اش که طی آن با بیش از هزار فرزند، از خردسالان تا دانشجویان مصاحبه کرده، دریافت که «بچه‌های کوچک، چهار یا پنج‌ساله، چیز‌هایی مثل این می‌گویند که ’بابام از گوشی هوشمند استفاده کردن می‌کنه. گوشی مسخره‌ایه. ‘ ’مامانم گوشی هوشمند داره. گوشی مسخره‌ایه، چون گفت که دو دقیقه دیگه می‌آد و برام قصه می‌خونه، یا گیم می‌کنه، ولی اصلاً نیومد. ‘ این غم‌انگیز هست.»

حواس‌پرتی دیجیتال والدین بیش‌ازهمه زمانی استاینر-ادر را نگران می‌کند که به نوزادان مربوط هست. وی هشدار می‌دهد که ازبرای مثال، نگاه‌کردن به گوشی‌تان زمانی‌که به نوزاد شیر می‌دهید، نوزاد و مغز درحال‌رشد وی را از لحظات حیاتی اتصال و محبت محروم می‌کند. می‌گوید «زمانی‌که دارید ازبرای کسی پیام می‌فرستید نمی‌توانید کودک را درون آغوش گرفته و به وی شیر بدهید، به چشم‌هایش خیره شوید و به وی آن پرورش بینافردی‌ای را بدهیم که لازم دارد.» و تنها مغز کودک نیست که به این لحظات اتصال احتیاج دارد. «درصورتیکه به آن‌ها اجازه بدهیم، به‌مرور وقت نوزادانمان ما را آرام می‌کنند. یاد می‌گیریم چطور فریاد نزنیم، چگونه صبور باشیم. نوزادان و خردسالان ما را والدین بهتری می‌کنند، ولی درصورتیکه دائماً حواستان پرت چیز‌های دیجیتال باشد، درون مقام والد تغییر نخواهید کرد.»

ممکن هست استاینر-ادر درون سوی هشیار این طیف قرار گرفته باشد. دیگرانی که استفاده کردن از فناوری و شبکه‌های اجتماعی را مطالعه کرده‌اند، دیدگاه متعادل‌تری دارند. بعضی حتی مزایایی درون آن می‌بینند. استفانی رایش دانشیار دانشگاه کالیفرنیا درون آیروین می‌گوید «می‌دانم افرادی هستند که دربارۀ رسانه‌ها و صفحات نمایشگر دیدگاه تیره‌وتاری دارند. من ندارم. فکر می‌کنم مزایای بسیاری هست که می‌توان از آن‌ها گرفت.» ازبرای مثال می‌گوید وسیله‌های شخصی می‌توانند آموزنده باشند یا به کودکان فرصتی ازبرای اتصال به دیگران درون فاصله‌های دور بدهند؛ و درصورتیکه وقت‌هایی باشد که والدین احساس می‌کنند مضطرب‌اند، دادن گوشی به بچه ازبرای مدتی آسوده بودن «ضرورتاً چیز بدی نیست.»

هشدارگرایی قدمتی هم‌اندازۀ مطالعات رسانه دارد، و هر محققی که اینجا به وی ارجاع داده‌ایم هشدار می‌دهد که دررابطه‌با مطالعۀ حواس‌پرتی دیجیتال درون خانواده‌ها، ما درون جهانی از رابطه ها متقابل و همبستگی میان عوامل ریسک زندگی می‌کنیم، و آن‌ها دلیل‌ومعلول، یا به‌قول بعضی از متخصصین علوم اجتماعی، «ع»، نیستند. هم اکنون پژوهشگری مدرکی دال‌براینکه استفادۀ والدین از گوشی‌های هوشمند موجب مشکلات رفتاری یا پرورشی درون کودکان می‌شود فراهم نکرده هست. کوین می‌گوید «هم اکنون پژوهش‌ها ما را به آنجا نرسانده‌اند.»

هرچند بررسی ها مفصل درون مسیر‌اند. ازبرای مثال، رایش روی مطالعات مشاهده‌ای از کودکان، چهارساله و کوچک‌تر درون فضا‌های عمومی کار می‌کند. وی و دانشجویانش «کیفیت تعاملات والد با کودک» را زمانی‌که گوشی هوشمند به معادله افزوده می‌شود، تحقیق خواهند کرد. کوین درون میانۀ یک مطالعۀ طولی جاه‌طلبانه هست که می‌خواهد ۵۰۰ کودک را درون شهر دنور از بدو تولد تا آخر دوران کودکی‌شان دنبال کند. درهمین‌حین مک‌دنیل مطالعۀ طولی خود را درون دست دارد که از آن هم‌اینک بینش‌هایی دست‌چین کرده هست. درون پژوهش وی، از والدین درون مقاطع مختلفی درون یک بازۀ شش‌ماهه نظرسنجی شده که طی آن بسیاری از آن‌ها خبر از الگویی نگران‌کننده داده‌اند: حواس‌پرتی خودشان توسط فناوری، و درپی آن مشکلات رفتاری کودکان، و درپی آن میزان استرس بالاتری درون فرزندپروری، و درپی آن حواس‌پرتی بیشتر توسط وسیله‌ها (همان‌طور که پژوهش‌های دیگر نشان می‌دهند، به‌این‌دلیل که افراد اغلب ازبرای کاهش استرس به فناوری پناه می‌برند). مک‌دنیل می‌گوید «چنین چرخه‌هایی وجود دارند که خانواده‌ها درون آن گیر می‌کنند. تلاش ازبرای شناسایی دلیل ریشه‌ای ضرورتاً اهمیتی ندارد». درعوض، پیشنهاد می‌کند «درصورتیکه بتوان زمانی که مداخله‌کردن آسان‌تر هست را پیدا کرد، می‌توان این چرخه متوقف کرد.»

خب چگونه آن را متوقف می‌کنید؟ ممکن هست از آنچه فکر می‌کنید ساده‌تر باشد.

دست‌کم ازبرای اکنون، توصیه‌های متخصصانْ انقلابی نیست و احتمالاً این نکتۀ مثبتی هست. مسئله را ساده می‌کند. نخست، روان‌شناسان توصیه می‌کنند تا رفتار خود را صادقانه تحقیق کنید. سپس، مناطق عاری از فناوری بسازید که هم مکان‌ها و هم بازه‌های زمانی را درون بر گیرد؛ سر میز هنگام شام از همه شایع‌تر هست. مک‌دنیل می‌گوید «حتی چیزی به‌این‌سادگی –برنامه‌ریزی ازبرای زمانی که قرار هست صرفاً با هم رابطه برقرار کنیم و کاملاً بر یکدیگر متمرکز باشیم- می‌تواند درون بسیاری از خانواده‌ها معجزه کند.» و استاینر-ادر اضافه می‌کند که صرف بیشترین وقت ممکن درون گیمِ بدونِ فناوری درون جهان واقعی با کودکان، و همچنین دست‌وپنجه نرم‌کردن با «تمام مسائل سختی که با خانواده‌دار بودن همراه هست» بدون وسیله‌ها، یک ضرورت هست. همان‌طور که وی می‌گوید «ما قبلاً درون ساحت خانواده این‌شکل به چالش کشیده نشده بودیم. ولی حال‌که پژوهش‌های بیشتری منتشر می‌شوند، داریم به آنجا می‌رسیم. اکنون مسئله این هست که چگونه اطمینان حاصل کنیم که از اشکال گوناگون تعامل با کودکان محافظت می‌کنیم. چگونه از گوشی هوشمند باهوش‌تریم؟»

منبع: ترجمان

انتهای پیام/

بازگشت به صفحه رسانه ها

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *