روزی که پهلوی از داشتن بحرین چشم‌پوشی کرد- اخبار رسانه ها – اخبار تسنیم

به گفته گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، دقیقا ۴۸ سال قبل بود؛ ۲۳ مرداد ۱۳۵۰٫ محمدرضا پهلوی از حاکمیت ایران بر یکی از استراتژیک‌ترین مناطق جنوب خلیج‌فارس چشم‌پوشی کرد و به همین راحتی بخشی از خاک ایران از سرزمین مادری جدا شد. بحرین درون جنوب‌غرب خلیج‌فارس مدت وقت‌ها درون اشغال انگلیسی‎ها بود. درون آخر با رایزنی‌ها و معاملات پشت‌پرده‌ای که میان ایران، انگلیس و آمریکا برقرار بود، بحرین ازبرای همیشه از خاک ایران جدا شد. الان ۴۸ سال از آن روز می‌گذرد. چند مستندساز نسل سومی مسیر افتاده و تاریخ را شخم زده‌اند تا جدا کردن بحرین از ایران را روایت کنند. حاصل این شخم زدن شده مستند «آسوده بخواب کوروش»! حرف اصلی علی فراهانی به عنوان کارگردان و مهدی مستوفی به عنوان تهیه‌کننده این بود که پهلوی با این کار دست به یک خیانت تاریخی زد و ننگ جدایی بخشی از خاک ایران را ازبرای همیشه به پیشانی زد. به مناسبت سالروز این اتفاق غم‌انگیز سراغ تهیه‌کننده این مستند رفتیم و با وی درمورد این اثر حرف زدیم؛ مستندی که هفته پس قرار هست رونمایی شود.

نظر مورخان راجع به مستندتان چیست؟
کلیپ را درون قالب اکران‌های خصوصی به مورخان مختلفی نشان داده‌ایم. دکتر موسی حقانی، یعقوب توکلی، سلیمی‌نمین و خسرو معتضد از کسانی بوده‌اند که موفق به دیدن این مستند شده‌اند. بازخوردهایی که داشته‌ایم حول چند محور بوده. نخستین محور به این بازمی‌گردد که همه استادان متفق‌القول بودند که تاکنون به این موضوع پرداخته نشده و این موضوع کاملا مغفول هست. از این جهت جدایی بحرین از ایران با یک غفلت رسانه‌ای مواجه شده هست. نکته بعدی این بود که مسائلی که درون مستند به آنها اشاره شده، همگی منطبق بر واقعیت و موضوعاتی هست که درون تاریخ اتفاق افتاده و اسناد آن هم موجود هست. به این معنی از نظر استناد تاریخی، موضوع خلاف تاریخ درون مستند وجود ندارد. نکته مهمی که درون مورد مستند وجود دارد این هست که روایت بخشی از مستند، خلاف روایت غالبی هست که از پهلوی وجود دارد؛ مثلا شما می‌بینید یک جاهایی حتی از عکس ها و کلیپ‌های تلویزیون دوران پهلوی هم استفاده کردن کرده‌ایم. روایتی که بعضا حاوی تعاریف و تمجید‌هایی هم از محمدرضاشاه هست. نیت ما این بود که این مساله را به نمایش بکشیم که پهلوی ازبرای روایت قهرمانانه از شاه، تاریخ را هم به تحریف کشانده هست. البته این را هم بگویم که این روایت درون ادامه مستند زیر سوال می‌رود. با این حال همین مقدار هم قدری مورد انتقاد بعضی چهره‌های انقلابی قرار گرفته که آن را صلاح نمی‎‌دانند. با این حال افرادی که دید رسانه‌ای بازتری داشته و به مردم نزدیک‌تر بودند از مستند تعریف کردند.

چه ملاحظاتی را رعایت کردید؟
ما درمورد بحرینی حرف می‌زدیم که دچار اعتراضات مردمی بوده و حکومت آل‌خلیفه هم آن را سرکوب کرده و با جمهوری اسلامی هم رابطه ها حسنه‌ای ندارد. از این جهت شیعیان بحرین هم خیلی موافق یادآوری این اتفاق تاریخی نبودند. دلیلش هم این بود که یادآوری این موضوع، مهر تاییدی می‌زد بر اتهام دستگاه آل‌خلیفه که شیعیان این کشور از نظر تشکیلاتی با ایران ارتباط دارند. ملاحظه دیگر هم این بود که ممکن هست یک سری توهماتی ازبرای بعضی اعراب کشورهای حاشیه خلیج‌فارس پیش بیاورد که ایران ازبرای بحرین برنامه‌ای دارد و قصد دارد ازبرای بازپس‌گیری آن کار کند. اینها ملاحظاتی بود که ما از روز اول با آن روبه‌رو بودیم. ازبرای حل این قضیه همه تلاش ما این بود که شخصیت اصلی مستند شاه باشد. مخاطب مستند را مخاطب داخلی درون نظر بگیریم و درون مورد پهلوی حرف بزنیم و خیلی به سمت شکاف و دعوای استعماری عرب و عجم نرویم؛ درون مورد مردم بحرین و شیعیان این کشور و این‌که تمایل دارند جزئی از ایران باشند حرفی نزنیم. هدف اصلی ما شاه بود. دوربین ما وی را دنبال می‌کند از ابتدای حکومتش که شهریور ۱۳۲۰ بود تا انتها. روی همین حساب هم پس از حدود یک ربع، وارد موضوع بحرین می‌شود. درون کنار بحرین، موضوعات دیگری مانند لشکرکشی شاه به ویتنام و عمان را هم تحقیق کرده‌ایم. البته تلاش داشتیم این موارد را درون ارتباط با بحرین به تصویر بکشیم. با این حال شخصیت اصلی ما شاه هست.

خودتان درون طول مرحله تحقیق به چه رسیدید؟
واگذاری بحرین قطعا خیانت بود. با این حال مسیر‌حلی که داده‌ایم و قائل به آن هستیم این بود که بحرین قبل از جدایی این طور نبوده که کاملا درون اختیار حکومت ایران باشد. نخستین قراردادی که سبب شد استعمار انگلیس به این موضوع ورود کند مربوط به وقت قاجار هست. با این حال تا انتهای حکومت قاجار و رضاخان هم همیشه محل مناقشه بود ولی مثل سایر قسمت‌های خاک ایران نبود. کاری که شاه می‌توانست با این موضوع بکند این بود که کاری به این موضوع نداشته باشد تا بتواند درون وقت و وقت مناسب سراغ احقاق حق ارضی ایران برود؛ شبیه این مورد هم درون جاهای دیگر دنیا اتفاق افتاده هست مثل آرژانتین یا آلمان شرقی و غربی. این را مورخین هم تایید کرده‌اند. درون مورد آلمان شرقی و غربی عین این اتفاق افتاد ولی آلمان دو تکه نشد. پیشنهاد مستند ما به شاه این هست که نباید زیر دفعه معامله با انگلیس و آمریکا و واگذاری آن می‌رفت.
عکس ها بکر تاریخی خوبی هم درون مستند استفاده کردن کرده‌اید! درمورد دسترسی به این عکس ها بگویید!
یکی از نقاط قوت کار ما آرشیو آن هست. بخشی از کار را از طریق صداوسیما و شبکه افق و آرشیو مرکزی تامین کردیم.
بخشی دیگر هم مربوط به مستندهای بکر خارجی هست که درون ایران پخش نشده و موضوع‌شان درون مورد شاه و بحرین و جنگ جهانی بود. تصاویری درون این مستندها بود که تا الان دیده نشده بود. از اینها هم استفاده کردن زیادی کردیم.
امروز سالروز جدایی بحرین از ایران هست و مردم باید این موضوع را خوب بدانند تا یک مقداری از ژست‌هایی که سلطنت‌طلب‌ها درون مورد ملی‌گرایی و دفاع از وطن دارند، از مد بیفتد. هفته قبل رضا پهلوی توییت زده و درمورد حقوق ایران درون دریای خزر اظهار نگرانی کرده بود. درون این فضا باید بیشتر کار کنیم و بیشتر حرف بزنیم. تنها قاجار حکومت بی‌کفایت نبوده هست. وظیفه رسانه‌هاست که روی این موضوع مانور بدهند

منبع:جام جم

انتهای پیام/

بازگشت به صفحه رسانهها

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *