حال خوشی ازبرای تئاتر نمی‌بینیم- اخبار رسانه ها – اخبار تسنیم

به گفته گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، داود فتحعلی بیگی کارگردان و بازیگر تئاتر, سینما و تلویزیون متولد ۱۳۲۹ درون زنجان هست. وی آثار بسیاری را به تئاتر عرضه و دانشجویان گوناگونی را با هنر ارزشمند تئاتر عجین کرده هست و از نخستین دوره برگزاری جشنواره آیینی و سنتی تئاتر, همواره دبیری این جشنواره را برعهده داشته هست و آثار بسیاری درون حوزه سیاه گیم , روحوضی , تعزیه و خیمه شب گیم و… را به نمایش درآورده هست.

درون ادامه گفت‌وگو  با داود فتحعلی بیگی را می خوانید.

 

شما وضعیت فعلی تئاتر را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

من هیچ حال خوشی ازبرای تئاتر نمی‌بینم. به این دلیل که بسیاری از هنرمندان نمی‌توانند کار کنند و دلیل آن هم شرایط حاکم بر تئاتر هست. البته این شرایط از منظر سیاسی و ممیزی و… نیست این شرایط به این دلیل هست که متقاضیان اجرا زیاد شده و متاسفانه دانشگاه‌ها به صورت بی رویه دانشجو پذیرفته و از طرفی تعلیمات و آموزش‌های کافی هم به این دانشجویان داده نشده هست. زمانی که اکثر این دانشجویان فارغ‌التحصیل می‌شوند، نه بازیگر و کارگردان می‌شوند نه نویسنده و کارشناس تئاتر؛ این‌ها تنها اطلاعاتی درمورد تئاتر شنیده اند. من سال‌هاست که درون دانشگاه‌ها تدریس می‌کنم و وضعیت تدریس را می‌بینم. معلمان و اساتید تجربه استعداد و دانشی زیادی دارند، ولی بسیاری از وقت‌ها کلاس مفیدی ندارند به همین جهت ما درون زمینه کمیت رشد کرده ایم نه کیفیت.

سالن‌های خصوصی از نبود امکانات سوء استفاده کردن می‌کنند

درون حال حاضر شبی ۱۰۰ الی ۱۲۰ تئاتر اجرا می‌شود، این‌ها چه نوع نمایشی و درون چه ژانری هستند؟

بسیاری از این تئاتر‌ها، تئاتر آزاد هستند زمانی که نام این تئاتر‌ها را تئاتر آزاد می‌گذاریم به این معنا هست که از همه جهات آزاد بوده، این شکل از تئاتر‌ها متن درام نویسی و کارگردانی خوبی ندارند و تنها درون زمینه بازیگری بعضی استعداد‌ها را می‌بینیم. این نوع از نمایش‌ها هیچ متر و معیاری ندارند، برخلاف نمایش‌هایی که درون گذشته درون لاله زار اجرا می‌شد.

نمایش‌هایی که درون گذشته اجرا می‌شد، حساب، کتاب و خط و ربطی داشت و بسیار متفاوت بود. درصد کمتری از این نمایش‌ها درون بعضی تماشاخانه‌ها روی صحنه می‌رود که درون بعضی مواقع اجرا‌های خوبی هست، ولی کفایت نمی‌کند به این دلیل که قسمت خصوصی امروز سالن نمایشی می‌سازد و آن را اجاره می‌دهد، چون بسیاری از گروه‌ها درون صف تئاتر‌های دولتی هستند، این چه کمکی از سوی قسمت خصوصی هست؟ شخصی که می‌خواهد تئاتر اجرا کند از کجا باید خرج اجاره این سالن‌ها را بدهد؟ این کمک نیست این سوءاستفاده از نبود امکانات هست. متاسفانه امکانات دولتی هم با وجود سرمایه گذاری‌ها، ساختمان‌هایی را می‌سازد که مناسب تئاتر نیست مانند پردیس تئاتر تهران یا بعضی فرهنگسراها. درون بعضی از این فرهنگسرا‌ها به جای اینکه سالن را از طول تقسیم بندی کنند از عرض تقسیم می‌کنند و به همین جهت دهانه سالن بزرگ، ولی عمق آن ۳ الی ۴ متر می‌شود. این درون حالی هست که این امکان می‌توانست فرصتی ازبرای گروه‌های تئاتری باشد.

درست هست بعضی مواقع اجرا‌های موفقی به برکت حضور چهره‌های سینمایی یا کیفیت بالای کار می‌بینیم، ولی اکثر کار‌ها از کیفیت خوبی برخوردار نیستند البته بعضی از کار‌ها کیفیت خوبی دارند، ولی فروش خوبی ندارند. درست هست که تعداد اجرا‌های تئاتر افزایش یافته، ولی این بدان معنا نیست که تعداد تماشاگران تئاتر هم افزایش یافته، تماشاگر تئاتر میان این اجرا‌ها تقسیم شده، درست هست که تئاتری با تعدادی چهره سینمایی اجرا می‌شود و مخاطبان زیادی ازبرای تماشای آن می‌مسیر، ولی آن مخاطب، تماشاگر پاتوقی تئاتر نمی‌شود، چون این مخاطب ازبرای حضور چهره سینمایی خرج می‌کند.

شما با حضور چهره‌های سینمایی و خرج‌های گزاف درون تئاتر موافق هستید؟ آیا این موضوع به تئاتر لطمه وارد می‌کند؟

شما نمی‌توانید بگویید که فلان چهره سینمایی حق کار درون تئاتر را ندارد، ولی این که این مسئله روال شود و مدیران تئاتر و دولت فکر کنند که با این بهانه مسئولیت سرمایه گذاری درون تئاتر را از گردن خود برمی دارند، درست نیست. زمانی که قرار هست یک تئاتر گیشه خود را تامین کند به ندرت تفکر می‌کند و تلاش دارد اجرایی خوشایند تماشاگر داشته باشد. بسیاری از نمایش‌ها که درون سالن‌های خصوصی اجرا می‌شود، شلنگ تخته می‌اندازند تا مخاطب را سرگرم کنند، این تئاتر‌ها سرگرمی ازبرای مخاطب هست نه هنری که عامل تفکر و اندیشه و مایه پیشرفت جامعه باشد. این سرمایه گذاری دولتی لازم و البته احتیاج به مدیریت دارد.

وضعیت طراحی سالن‌ها را چطور ارزیابی می‌کنید؟

درصورتیکه قرار هست مجموعه‌ای ساخته شود حتما باید درمورد آن اطلاعاتی کسب کنند، چون نقشه‌های ضعیفی درون سالن‌های مدرن و کلاسیک وجود دارد و مهندسان نقشه‌هایی را طراحی می‌کنند که قابل استفاده کردن نیست. ازبرای نمونه مکانی ازبرای مرکز نمایش‌های آیینی و سنتی درون باغ صبا ساخته شده که هم اکنون مسیر اندازی نشده و هیچ نشانه‌ای از معماری سنتی ندارد و کسانی که این طراحی را ازبرای نمایش‌های ایرانی سنتی انجام داده اند، تلقی درستی از نمایش‌های ایرانی سنتی ندارند این طراحی به شکل‌ای هست که تعدادی پلکان ازبرای تماشاگران ساخته و یک حوض درون میان آن که وسط حوض را سکو قرار داده و خیال کردند که نمایش‌های روحوضی باید روی حوض اجرا شود. به یاد دارم که هنرمندان درون بازبینی‌های پیشین به این مورد اعتراض داشتند.

 

نیازی به ساخت پردیس تئاتر تهران نبود

یک سالن بلک باکسی ساخته شده که مهندس آن با افتخار می‌گفت تمام کف منجنیق هست، چه ضرورتی دارد تمام کف سالن بلک باکس منجنیق باشد. خرج زیادی ازبرای این کار شده درون حالی که کاربردی به این جریان نگاه نشده هست. یکی از بزرگترین معضلات ما همین هست، درون فرهنگسرای خاوران ازبرای فعالیت‌های فرهنگی کافی بود و نیازی به ساخت پردیس تئاتر تهران نبود، خرجی که ازبرای آن نقطه شد می‌توانست درون چندین نقطه مرکزی تهران که دسترسی عمومی خوبی دارد، انجام شود تا مردم از این امکانات بهره‌مند شوند.

شما باند گیم درون تئاتر را تایید می‌کنید؟

باند گیم نداریم، ولی گاهی رفیق گیم داریم. ازبرای نمونه من به شخصی که دوستی با وی دارم سالن می‌دهم، ولی ممکن هست شخصی خوشایند من نباشد از این رو به وی سالن اجاره نمی‌دهم. فکر می‌کنم این سالنی که تحت مدیریت من هست ملک پدرم بوده به همین جهت دوستان خود را به آن وارد می‌کنم. درون حال حاضر یکی از بدترین موضوعاتی که وجود دارد این هست که چه کسی گفته سالن‌های دولتی با امکانات مردم ساخته شده، ولی نمایش ایرانی با مفهوم معاصر یا مفهوم سنتی وجاهت اجرا درون آن را ندارد؟ به چه دلیل باید یک مدیر اینگونه نگاهی داشته باشد؟ این نگاه سبب می‌شود که درون مرکز تئاتر حرفه‌ای نمایش دانشجویی ضعیف اجرا شود و این سوال پیش می‌آید که به چه دلیل نباید بر اساس کیفیت، کار‌ها انتخاب شود؟

سالن تئاتر ملک پدرم هست و من دوستانم را به آن وارد می‌کنم

زمانی که نمایش «انسانم آرزوست» را درون تالار سنگلج داشتیم، درست هفته آخر اجرا دو برنامه تلویزیونی از نمایش، گفته تهیه کرده و همین سبب تبلیغ نمایش شد، ولی مدیریت وقت توجهی به این موضوع نکرد و به جای فرصت ازبرای اجرای بیشتر نمایش، کار را جمع و به جای آن کاری تک نفره که تماشاگر زیادی هم نداشت، آوردند. این نشان از ضعف مدیریت هست که تحلیل و نگاه درستی ندارد. گاه سالن را به نمایشی می‌دهد که سالن را زمین می‌کوبد و گاه به نمایشی می‌دهد که سالن را بالا می‌برد این‌ها باید جزئی از سیاست گذاری‌ها باشد. درون سالن‌های خصوصی نیز این اتفاق رخ می‌دهد، گروهی با زحمت پولی جمع می‌کنند تا درون سالنی اجرا بروند و با دعوت چند مهمان کارشان دیده شود، این طرز کار درست نیست و سبب می‌شود درون عالم خود خیال کنی که تئاتری کار کرده ای.

حمایت‌ها از جشنواره آیینی سنتی کمرنگ شده هست؟

حمایت‌ها از جشنواره کمتر نشده هست. ما درون فراخوان سقفی ازبرای کمک خرج درون نظر می‌گیریم و به نسبت توانمندی گروه، تعداد اعضا و خرج ها، این کمک خرج تنظیم می‌شود. ازبرای نمونه نمی‌توانیم به گروهی که دو بازیگر دارد به اندازه گروه بیست نفره کمک خرج بدهیم، گروه بیست نفره به اندازه تعداد افراد خرج‌های بالاتری دارد و این‌ها نیز کمک خرج تولید هست. درست هست که نوسانی درون کمک خرج‌ها داریم، ولی آن را کم نکردیم، آنچه قابل توجه بوده این هست که کل کمک خرج تئاتر نسبت به گذشته بیشتر نشده و شاید با توجه به وضعیت اقتصادی فعلی کمتر شده باشد. متاسفانه درون تمام دنیا این مسئله وجود دارد و زمانی که کشور‌ها با معضلات اقتصادی مواجه می‌شوند، نخست کمک‌های دولتی به فعالیت‌های فرهنگی را کاهش می‌دهند.

 

از کار‌های آتی خود بگویید.

پیشنهاد کار «سایه تو سایه» ازبرای تالار سنگلج را دارم و قرار هست پس از ایام محرم و صفر فرصت اجرای نمایش را به ما بدهند. من نمایشنامه «سایه تو سایه» را سال‌ها پیش نوشتم و یک اجرا هم از این نمایش به روی صحنه رفت. من دو سال پیش این نمایشنامه را به شیوه روحوضی درون سالن استاد نصیریان پردیس تئاتر تهران روی صحنه بردم. ولی پردیس تئاتر تهران دور از دسترس مردم بود خیلی‌ها این نمایش را ندیدند، من با آقای کرمی صحبت و پیشنهاد کردم این نمایش مجدد اجرا شود و باید با مدیریت تالار سنگلج نیز صحبت کنیم و درصورتیکه پذیرفته شد یک اجرا از این نمایش درون تالار سنگلج برود.

سخن پایانی دارید که احتیاج باشد ازبرای بهتر شدن وضعیت تئاتر بیان کنید.

امیدوارم و آرزو می‌کنم که دانشکده‌های تئاتری ما بیشتر به نمایش ایرانی توجه کنند. متاسفانه امروزه بسیاری از دانشکده‌ها نسبت به نمایش ایرانی بی مهری و بی توجهی دارند، انگار که دانشگاهی از خارج از کشور آمده و شعبه‌ای درون تهران باز کرده که تئاتر فرنگستان را تبلیغ کند. به همین دلیل بسیاری از دانشجویان فارغ التحصیل با نمایش‌های ایرانی حتی با آثار بهرام بیضایی و تئاتر شرق بیگانه هستند و زمانی که روی صحنه می‌آیند، ریتم، حرکت و طنز را نمی‌شناسند، چون همان چیزی که به وی آموزش داده شده نیز ناقص بوده و گویا تنها واحد حیات پاس کرده اند.

منبع:باشگاه خبرنگاران

انتهای پیام/

بازگشت به صفحه رسانه‌ها

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *